nieuws

Zwangere vrouw laat zich discrimineren

Arbeidsrecht

Vrouwen die zwangerschapsdiscriminatie ervaren, melden dit steeds minder vaak. Kennen vrouwen hun rechten wel? Niet echt, zo blijkt.

Zwangere vrouw laat zich discrimineren

Gediscrimineerd worden bij een nieuwe baan, promotie of verlof vanwege je zwangerschap? 43 procent van de vrouwen op de arbeidsmarkt kan daar over meepraten. Maar steeds minder zwangere vrouwen en jonge moeders maken hier melding van. ‘Haalt toch niets uit’, denken ze.

De omvang van zwangerschapsdiscriminatie is de afgelopen vier jaar niet afgenomen, zo blijkt uit onderzoek van het College voor de Rechten van de Mens. Wel gedaald is de bereidheid van vrouwen om zwangerschapsdiscriminatie te melden: dit percentage nam af van 26 procent in 2012 naar 14 procent nu. Schadelijk, zo concludeert het mensenrechteninstituut.

‘Groot maatschappelijk probleem’

In opdracht van het College voor de Rechten van de Mens ondervroeg TNS NIPO ruim 1000 vrouwen die in de afgelopen vier jaar zwanger zijn geweest en moeder zijn geworden en in deze periode werkten of werk zochten.

Waar vier jaar geleden 45 procent van de ondervraagden te maken kreeg met situaties die duiden op zwangerschapsdiscriminatie, blijkt dit nu 43 procent. “Helaas is er geen verbetering opgetreden in deze hardnekkige vorm van discriminatie, die de baanzekerheid van vrouwen ondermijnt en een groot maatschappelijk probleem vormt”, zegt Adriana van Dooijeweert, voorzitter van het College voor de Rechten van de Mens.

Een op drie zwangere vrouwen kan contract vergeten

Van de ondervraagde vrouwen die tijdens hun zwangerschap op het punt stonden een arbeidsovereenkomst te tekenen, gaf 32 procent aan dat het contract niet doorging of werd gewijzigd, nadat bekend werd dat zij zwanger waren. “Bij 44 procent van de vrouwen met een aflopend contract, werd dit vermoedelijk niet verlengd wegens zwangerschap. Hoge percentages. En bovendien in strijd met de wet.”

HR kan zwangerschapsdiscriminatie en dus juridische problemen voorkomen. Welke fouten kunt u al zien aankomen? Lees het artikel Dit zijn vier kenmerken van zwangerschapsdiscriminatie.

Vrouwen kennen hun rechten niet

Volgens de gelijkebehandelingswet en diverse mensenrechtenverdragen is discriminatie wegens zwangerschap, een kinderwens of moederschap verboden. Toch hebben jaarlijks 50.000 Nederlandse vrouwen ervaringen die wijzen op zwangerschapsdiscriminatie.

Opmerkelijk is dat slechts 28 procent van de vrouwen met een dergelijke ervaring, zich daadwerkelijk gediscrimineerd voelt. Dit lage percentage wordt onder meer veroorzaakt doordat vrouwen te weinig kennis hebben over hun rechten en plichten.

Zwangerschapsdiscriminatie vaakst bij ontslag

Ondervraagden herkennen mogelijke zwangerschapsdiscriminatie het best als het gaat om ontslag of het niet verlengen van een contract (63 procent). Mogelijke discriminatie rondom verlof wordt het slechtst herkend (10 procent). Deze percentages zijn gelijk gebleven sinds 2012. “De acties die de Rijksoverheid naar aanleiding van ons vorige onderzoek heeft ondernomen op het gebied van informatievoorziening, zijn onvoldoende effectief gebleken”, constateert Van Dooijeweert.

“De combinatie van het gebrek aan kennis over dit onderwerp en een lagere meldingsbereidheid door vrouwen maken het discriminatieprobleem voor werkgevers onvoldoende zichtbaar. Zo kunnen we dus niet toewerken naar het aanpakken van zwangerschapsdiscriminatie.”

‘Melding doen? Haalt toch niets uit’

Wanneer vrouwen zich gediscrimineerd voelen wegens zwangerschap of moederschap, blijkt slechts 1 op de 7 bereid hier melding van te maken. Dit is bijna een halvering ten opzichte van 2012. De belangrijkste reden voor ondervraagden om deze vorm van discriminatie niet aan te kaarten bij hun werkgever, vakbond of elders, is de verwachting dat ‘dit toch niets uithaalt’.

Opvallend is dat het aantal meldingen bij het College de afgelopen vijf jaar wel is toegenomen, wat waarschijnlijk samenhangt met oproepen van het College om zwangerschapsdiscriminatie te melden. Uit gegevens van het College blijkt dat meldingen van zwangerschapsdiscriminatie wel degelijk tot genoegdoening kunnen leiden.

1 op 10 loopt promotie mis door moederschap

Discriminatie komt op verschillende werkterreinen voor. Denk aan de sollicitatieprocedure, het aangaan (of verbreken van) een arbeidsverhouding, het regelen van arbeidsvoorwaarden en de algemene arbeidsomstandigheden. Ook de proeftijd ‘niet doorkomen’ wanneer een zwangerschap wordt gemeld, behoort tot de problemen.  1 op de 10 vrouwen geeft aan door hun meest recente zwangerschap een promotie, salarisverhoging of opleiding te zijn misgelopen. 11 procent werd tijdens een sollicitatieprocedure expliciet afgewezen vanwege zwangerschap, moederschap of kinderwens.

Beroepsniveau blijkt risicofactor voor discriminatie

Een opmerkelijke risicofactor voor bepaalde vormen van zwangerschapsdiscriminatie blijkt het beroepsniveau. Zo ervaren vrouwen werkzaam op een hoger beroepsniveau meer moeilijkheden bij het opnemen van verlof. Vrouwen werkzaam op een lager beroepsniveau krijgen vaker te maken met openlijke kritiek op hun zwangerschap.

Tot de andere factoren die de kans op zwangerschapsdiscriminatie vergroten, behoren onder meer het hebben van een tijdelijk dienstverband, het meemaken van problemen rondom de bevalling, werkzaam zijn in de profitsector, of een leidinggevende functie hebben.

Complicaties bij zwangerschap door discriminatie

In het herhalingsonderzoek is ook stilgestaan bij de gevolgen die negatieve ervaringen op de werkvloer kunnen hebben voor de gezondheid van moeder en kind. 35 procent procent van de ondervraagden die werkten of solliciteerden, kreeg bevallingscomplicaties of gezondheidsproblemen. Uit het onderzoek lijken aanwijzingen naar voren te komen dat vrouwen vaker dit type problemen ondervinden, wanneer ze voor hun bevalling op het werk onprettige ervaringen hebben meegemaakt.

Doe iets!

Het College voor de Rechten van de Mens roept de overheid op een gericht actieplan tegen zwangerschapsdiscriminatie op te stellen en uit te voeren. Wat hen betreft zou de Rijksoverheid de zichzelf tot doel moeten stellen het aantal discriminatie-ervaringen over vijf jaar te halveren.

Lees ook: Ontslag wegens zwangerschap: wanneer mag het wel?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels