nieuws

HR TRENDS 2016: robotisering

Organisatie & Strategie

Binnen 20 jaar de helft van ons werk overgenomen door robots? Een regelrechte hype, stelt Robert Went. Dit zijn de echte trends.

HR TRENDS 2016: robotisering

De onbemande kassa’s bij de AH To Go. De spraakherkenning in uw mobieltje. Zelfrijdende bussen in Wageningen. En niet te vergeten: zorgrobot Alice die eenzame bejaarden vergezelt. Zomaar een paar ontwikkelingen die kunnen aantonen dat de wereld van werk binnen nu en een aantal jaar op z’n kop staat. En als we het vergezicht van Carl Frey en Michael Osborn van het bekende Oxford-rapport uit 2013 moeten geloven, is binnen 20 jaar 47 procent van ons werk door robots overgenomen.

Een indrukwekkende uitspraak natuurlijk. Maar is die ‘vervanggedachte’ een trend of een hype? Denk aan het laatste, meent Robert Went. “Zo’n vaart zal het allemaal niet lopen”, zegt Went, econoom bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), in een interview in vakblad ORinformatie (nr. 10, 2015).

Went is expert op het gebied van robotisering en volgens hem wordt de snelheid van ontwikkelingen regelmatig overschat. “Als robots daadwerkelijk bezig zijn onze economie te veranderen, zou je verwachten dat er een hele sector is van bedrijven die ze installeren en onderhouden. Maar zo’n sector is er helemaal niet. Bovendien: niet alles wat kan, gebeurt”, stelt hij.

Trend robotisering: polarisatie

Dat betekent niet dat u nu rustig achterover kan leunen in uw stoel, want er is wel degelijk een trend gaande. Technologie heeft er tot nu toe voor gezorgd dat veel middelbaar werk verdwijnt en je hoger en lager geschoold werd overhoudt: de polarisatie van de arbeidsmarkt. “En dat is geen hype maar een gegeven”, zegt Went. “Je ziet dat bijvoorbeeld heel duidelijk in het bank- en verzekeringswezen. Werk wordt steeds meer óf hightech, óf high touch. Met dat laatste wordt gedoeld op menselijke interactie die moeilijk of niet te automatiseren is.”

Lees ook: Robot pikt uw baan voorlopig niet in

Middenklasse onder druk

De verwachting van het Rathenau Instituut gaat overigens een stapje verder. In het rapport Werken aan de robotsamenleving uit juni 2015 stellen de onderzoekers dat niet alleen de middenklassebanen in de toekomst onder druk komen te staan, maar dat automatisering op termijn álle opleidingsniveaus zal treffen. En dat raakt niet alleen de oudere en de jongere werknemers, maar ook de inzetbaarheid van de veertiger, stelde Janine Vos deze week, de HR-directeur van KPN.

Vanuit de overheid is hier een sterke focus nodig op onderwijs en omscholing, zodat werknemers in de toekomst over de juiste vaardigheden beschikken. En dat wordt nog niet makkelijk, zeggen de onderzoekers, want onzeker is nog hóé dat werk eruit komt te zien.

Baan: een functiebundel

Wat vragen deze ontwikkelingen van u als werkgever? Uiteindelijk gaat het er om machines ons werk beter te laten maken, zodat het ons werk aanvult. Werkgevers moeten leren om banen te leren zien als bundels van verschillende taken, waar je in kunt variëren, zegt Went. “Sommige dingen zijn ‘routineseerbaar’, andere niet. Die bundels kun je anders samenstellen, die taken kun je herontwerpen.”

Daarin moeten werkgevers en ondernemingsraden het volgens hem zoeken. “Niet bang zijn om nee te zeggen, maar je afvragen hoe technologie kan helpen om dingen beter te laten functioneren. In Nederland is dat vaker gebeurd. Dat zag je destijds bij de ‘containerisatie’ in de Rotterdamse haven. In Singapore waren ze daar sneller mee, maar hier hebben ze de tijd genomen om met de vakbonden te overleggen over de beste manier waarop het gedaan kon worden en over de opvang van de sociale gevolgen.”

Meer HR Trends voor 2016: 
HR TRENDS 2016: eHRM
HR TRENDS 2016: flexibilisering
HR TRENDS 2016: talentmanagement
HR TRENDS 2016: innovatie en strategie