blog

Overwerk en onderwerk

Personeelsmanagement

Wie het thema overwerk ter sprake brengt kan rekenen op veel reacties. Ter illustratie: een berichtje op de website van het Algemeen Dagblad maakte vijfentwintig reacties los. De kop van het artikel luidde: ‘Overwerk is voor niemand goed’ en de teneur van de meeste reacties sloot daarbij aan.

Overwerk en onderwerk

Kort samengevat: overwerk is te belastend voor de werknemer en als gevolg van overwerk zou de zorgvuldigheid minder worden, daardoor worden er meer fouten gemaakt wat de werkgever uiteindelijk op hoge kosten jaagt. Maar laten we het eens hebben over onderwerk.

In de Dikke van Dalen wordt overwerk omschreven als werk dat wordt verricht buiten of boven de gewone uren. Het woord onderwerk komt in het woordenboek wel voor, maar niet in de betekenis van het tegengestelde van overwerk. Vreemd eigenlijk, want het gebeurt veelvuldig: medewerkers die minder werken dan contractueel overeengekomen en waarvoor zij worden betaald. Er gaan wat uren verloren met mailen, leuteren, roken (niet te vergeten!), surfen op internet en andere activiteiten in de tijd van de baas die niets met het werk te maken hebben.

Eigenlijk is er niets mis mee; noch met overwerk, noch met onderwerk. Overwerk hoort er gewoon bij. De werkdruk fluctueert nu eenmaal en dat maakt het nodig dat mensen soms extra uren maken. En zo is het ook goed dat er, bijvoorbeeld, af en toe wordt gekletst over huis-, tuin- en keukenzaken; de boog kan niet constant gespannen zijn. Maar het gaat om de mate waarin. Sommige sectoren zijn berucht voor overwerk, zoals de advocatuur en banken. Lees daar Joris Luijendijk (Dit kan niet waar zijn) nog maar eens op na. En het kan nog veel erger. In Japan komen per jaar zo’n tweeduizend werknemers om het leven als gevolg van werkstress en daaraan gerelateerde gezondheidsproblemen. Er bestaat zelfs een woord voor, Karoshi, en er worden officiële statistieken over bijgehouden.

Uiteindelijk draait het allemaal om balans. Er moet een goede balans zijn tussen belasting en belastbaarheid van medewerkers, tussen werk en privé en tussen de mate waarin flexibiliteit wordt verlangd van de werknemer enerzijds en de mate waarin de werknemer zijn werktijden kan aanpassen aan zijn privébehoeften anderzijds. Goed werkgeverschap en goed werknemerschap houden in: oog voor de belangen van de ander.

Een opvallende bevinding tot slot. Uit statistieken van het CBS blijkt dat vrouwen significant minder overwerken dan mannen. Het aantal mannen dat in 2013 (het laatste beschikbare cijfer) regelmatig overwerkte lag rond de 39%, tegenover circa 29% van de vrouwen. Waar zou dat toch in zitten? Weten vrouwen de balans beter te bewaren dan de mannen?

Willem de Lange schrijft op pwdegids.nl iedere maand een column over een actueel onderwerp.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels